Dizel motorlu araçlar, uzun ömürlü yapıları ve düşük yakıt tüketimiyle özellikle Türkiye yollarında sıkça tercih edilir. Ancak bu avantajların tadını uzun yıllar çıkarmak ve masraflardan kaçınmak için doğru bakım büyük önem taşıyor. Ne yazık ki, birçok sürücü dizel araç bakımı konusunda sık yapılan hatalar nedeniyle hem performans kaybı yaşıyor hem de gereksiz maliyetlerle karşı karşıya kalıyor. İşte en sık yapılan hatalar ve bunlara pratik çözümler.
Kalitesiz yakıt kullanmak
Türkiye’de dizel yakıt kalitesi istasyondan istasyona değişkenlik gösterebiliyor. Ucuz olduğu için tercih edilen kalitesiz yakıt ise enjektörlerin tıkanmasına, filtrelerin erken dolmasına ve motorun aşırı kurum tutmasına neden olabiliyor. Bu sorunlar aracın çekiş gücünün ve yakıt verimliliğinin azalmasına, en kötüsü de yüksek maliyetli motor arızalarına yol açıyor. Çözüm ise basit: bilinen, güvenilir akaryakıt istasyonlarından yakıt almak ve mümkünse katkılı yakıt seçeneklerini tercih etmek. Ayrıca düzenli aralıklarla yakıt filtresinin değiştirilmesini sağlamak sorunların önüne geçer.
Yağ değişimini geciktirmek
Dizel motorların çalışma prensibi, benzinli motorlara kıyasla daha yüksek basınca ve ısıya dayanmasını gerektirir. Bu da yağın çok daha kısa sürede kirlenmesine ve işlevini yitirmesine yol açar. Bazı sürücüler “aracımı az kullanıyorum, yağ değişmine gerek yok” şeklinde düşünse de dizel motorlarda önerilen kilometre veya süre dolmadan yağ değişimini ihmal etmek ciddi motor hasarına sebep olabilir. Motor yağını ve yağ filtresini üretici tavsiyelerine uygun aralıklarla değiştirerek bu risklerden korunulabilir.
Filtre bakımında ihmal
Dizel araçlarda enjektör sistemi oldukça hassastır. Yakıt filtresi kadar hava ve polen filtrelerinin de düzenli olarak kontrol edilip değiştirilmesi gerekir. Tıkanmış bir hava filtresi, motora yeterli temiz hava gitmesini engeller ve performans kaybına yol açar. Yine dolmuş bir yakıt filtresi, enjektöre kirli yakıt gönderebilir. Bu tip basit ama etkili bakımlar, motorunuzun ömrünü uzatır ve gereksiz arıza maliyetlerinin önüne geçer. Serviste filtre değişimlerinin zamanında yapıldığından emin olun.
DPF (dizel partikül filtresi) ihmali
Dizel partikül filtresi (DPF), egzozdan atmosfere zararlı kurum partiküllerinin salınmasını önleyen önemli bir parçadır. Kısa mesafe ve düşük devir kullanımı, DPF’nin kurumla dolmasına neden olur. Filtre tıkanırsa hem çekiş kaybı yaşanır hem de motor arıza lambası yanar. Ancak çoğu sürücü bu uyarının sebebinin ne olduğunu bilmez ve filtreyi değiştirme maliyetiyle karşılaşmaktan kaçınır. Oysa düzenli aralıklarla uzun yolda yüksek devirde araç kullanmak ya da üreticinin önerdiği rejenerasyon işlemini yapmak DPF tıkanıklığını önler.
Motoru ısıtmadan ve soğutmadan araca yüklenmek
Dizel motorlar, özellikle kış aylarında çalışırken ilk birkaç dakika boyunca yağın ve motorun ısınmasına ihtiyaç duyar. Aracı çalıştırdıktan hemen sonra yüksek devirlere çıkmak, turbo ve motorun ömrünü kısaltır. Aynı şekilde uzun ve zorlu bir sürüşten sonra aracı aniden kapatmak da turbo rulmanları üzerinde olumsuz etki yapar. Bu nedenle sabah ilk çalıştırmada ve uzun yol sonrasında motora birkaç dakika soğuma veya ısınma payı bırakmak, maliyetli arızalardan korur.
Yanlış turbo kullanımı
Dizel araçlarda turbo, motorun gücünü artıran bir bileşen. Fakat turbo kullanımında yapılan en büyük hata, aracı aşırı zorlamak veya aniden yüksek devirlere çıkmak oluyor. Bunun yerine, özellikle ilk çalıştırma anında veya soğuk havalarda, yavaş ve düşük devirde ilerleyip motorun sağlıklı şekilde yağlanmasını sağlamak gerekir. Ayrıca motoru kapattıktan sonra hemen kontağı kapatmak yerine, birkaç dakika rölantide çalıştırmak turbo sağlığı için oldukça önemli.
Aracın bakım zamanını aksatmak
“Aracımın sesi, gidişi iyi, servisi sonra da yaptırabilirim” düşüncesi maalesef dizel araçlarda yapılan büyük hatalardan biri. Dizel motorlar genellikle sorunlarını geç belli eder, ancak bir kez arıza verdiğinde onarım maliyetleri oldukça yüksek olabilir. Üretici firmanın önerdiği bakım periyotlarına uymak, özellikle periyodik bakım ve kontrol noktalarını atlamamak, hem aracı değerinde kullanmanıza olanak tanır, hem de sürüş güvenliğiniz açısından kritiktir.
Sonuç olarak, dizel araçlarda bakımın ihmali ve küçük hatalar büyük masrafları beraberinde getirebilir. Doğru bakım alışkanlığı geliştirmek, kaliteli yakıt ve yağ kullanmak ve periyodik bakımları geciktirmemek, hem güvenliğinizi hem de aracınızın ekonomik ömrünü artırır. Dizel konforundan uzun yıllar vazgeçmeden faydalanmak istiyorsanız, bu ipuçlarını günlük alışkanlıklarınız arasına eklemenizde fayda var.